خواص دارویی عسل طبیعی و فواید آن برای بدن
از دیرباز تا به امروز، عسل طبیعی به عنوان یکی از ارزشمندترین هدایای طبیعت، در سفره های غذایی و گنجینه دانش پزشکی تمدن های باستانی از مصر و یونان گرفته تا ایران و چین، جایگاه ویژه ای داشته.
امروزه با پیشرفت علم و پژوهش های گسترده آزمایشگاهی و بالینی، این باورهای کهن تأیید شده اند و لایه های پنهان و پیچیده ای از خواص دارویی عسل طبیعی آشکار گردیده.
عسلی که به واسطه ترکیبات مفید خود و مواد معدنی کمیاب، به یک داروی چندمنظوره و کاملاً طبیعی تبدیل شده است. این ترکیبات، عسل را به عنوان ماده ای با خاصیت ضدباکتریایی، ضدالتهابی و التیام بخش در کانون توجه قرار داده.
در حالی که عسل های صنعتی و پاستوریزه فاقد برخی از این ترکیبات هستند، عسل خام و طبیعی با حفظ تمامیت مولکولی خود، به عنوان یک مکمل ایمن برای برخی داروهای شیمیایی، نقش تحول آفرینی در حیطه پیشگیری و درمان ایفا می کند.
خواص عسل طبیعی برای پوست
عسل طبیعی یک مرطوب کنندهٔ قوی و نرم کنندهٔ طبیعی برای پوست است که با جذب و حفظ رطوبت، خشکی و پوسته پوسته شدن را کاهش می دهد. خواص ضدالتهابی آن به کنترل جوش و کم کردن قرمزی و حساسیت کمک می کند.
آنتیاکسیداند های موجود در عسل از آسیب ناشی از رادیکال های آزاد جلوگیری کرده و روند پیری پوست را کند می کنند، در نتیجه چین و چروکها کمتر ظاهر می شوند و پوست شفاف تر به نظر می رسد.
عسل فرایند ترمیم بافت را سرعت می بخشد، التهاب و جای زخم های سطحی را کاهش می دهد و با پاکسازی ملایم منافذ، به جلوگیری از تکثیر باکتری های پوستی کمک می کند.
علاوه بر این، اسیدهای طبیعی و آنزیم های عسل به لایه برداری ملایم پوست کمک کرده و رنگ دانه ها و لک های سطحی را روشن می کنند.
عسل طبیعی پوست را نرم، شفاف و شاداب نگه می دارد و در ترکیب با ماسک ها یا پاک کننده های خانگی، نتایج مؤثری برای حفظ سلامت و زیبایی پوست به ارمغان می آورد.
تاثیر عسل برای سلامت و تقویت رشد مو چگونه است؟
عسل تنها یک شیرین کننده لذیذ برای میز صبحانه نیست، بلکه یک اکسیر طبیعی برای تارهای موی شماست که با تکیه بر خاصیت هومکتانت (جاذب رطوبت) خود، رطوبت را مستقیماً در ساقه مو حبس کرده و از خشکی و شکنندگی آن جلوگیری می کند.
این ماده غنی با تغذیه عمیق فولیکول ها، چرخه رشد مو را تحریک کرده و به دلیل دارا بودن آنزیم های خاص و خواص ضد میکروبی، مانند یک سپر دفاعی پوست سر را از شوره و التهابات پاک نگه می دارد.
در واقع، عسل با صیقل دادن کوتیکول های مو، نه تنها درخششی طبیعی و خیره کننده به آن ها می بخشد، بلکه با تقویت ساختار پروتئینی مو، مقاومت تارهای نازک را در برابر آسیب های محیطی به طرز چشمگیری افزایش می دهد.
سلامت کلیه ها با عسل طبیعی
عسل طبیعی، به عنوان یک ماده غذایی کامل در ارتقای سلامت کلی بدن موثر عمل می کند و با خواص آنتی اکسیدانی سیستم ایمنی را تقویت کرده، التهاب را کاهش می دهد و به ترمیم بافت ها کمک می کند.
به عنوان جایگزین طبیعی و سالم تری نسبت به شکر تصفیه شده کاربرد دارد که التهاب کمتری ایجاد می کند. به طور مشخص برای سلامت و تقویت کلیه ها، مطالعات علمی اثبات کرده مصرف عسل قابلیت محافظت از آسیب های کلیوی را دارد.
این آسیب ها از سموم دارویی مانند سیس پلاتین، داکسوروبیسین یا جنتامایسین محافظت نشات می گیرند. با کاهش استرس و مهار مسیرهای التهابی مانند NF-κB، پایین آوردن سطوح کراتینین، اوره موجب بهبود مورفولوژی بافت کلیه و عملکرد فیلتراسیون گلومرولی می شود.
در طب کهن نیز عسل برای ضدعفونی مجاری ادراری، کمک به دفع سنگ کلیه، کاهش دردهای کلیوی و افزایش ادرار به عنوان یک دیورتیک طبیعی توصیه شده و شواهدی از اثربخشی آن در پیشگیری از عفونت های مرتبط با دیالیز وجود دارد.
عسل طبیعی خالص و با کیفیت برای اکثر افراد، از جمله بیماران مبتلا به بیماری کلیوی مرحله 3، ایمن تلقی می شود زیرا پتاسیم پایینی دارد و توسط بنیاد ملی کلیه در رژیم های غذایی توصیه شده.
اما افراد دیابتی یا دارای محدودیت شدید قند باید مقدار آن را کنترل کنند و پیش از مصرف بررسی کارشناسی را اتخاذ نمایند.
آیا عسل برای بهبود سلامت کبد مفید است؟
عسل طبیعی با مهار التهاب به محافظت از سلول های کبدی کمک می کند؛ این عملکرد از آسیب ناشی از سموم و چربیِ بیش از حد در کبد جلوگیری و سرعت بازسازی بافت را افزایش می دهند.
علاوه بر این، عسل خواص ضد میکروبی و ضدالتهابی دارد که می تواند بار التهابی روی بافت کبد را کاهش دهد و با بهبود متابولیسم لیپیدها، تجمع چربی در کبد (که عامل اصلی کبد چرب است) را کمتر کند.
مصرف متعادل عسل همچنین ممکن است به تنظیم آنزیم های کبدی کمک کند و مسیر سم زدایی کبد را هموار کند، البته این تاثیرات بسته به نوع عسل، مقدار مصرف و وضعیت سلامت فرد متفاوت است.
نقش حمایتی عسل در سلامت کبد بر پایه تحقیقات و شواهد علمی استوار است. افراد مبتلا به ناراحتی های کبدی با در نظر گرفتن شرایط جسمی خود می توانند عسل را به میزان مطلوب به عنوان بخشی از رژیم غذایی سالم استفاده کنند.
تاثیر عسل طبیعی برای گوارش
عسل طبیعی فراتر از طعم شیرین، همچون یک معمار بیولوژیک در دستگاه گوارش عمل می کند و با دارا بودن ترکیباتی چون الیگوساکاریدها، سوخت مورد نیاز باکتری های مفید روده را تأمین کرده و با اصلاح فلور میکروبی، به هضم یاری می رساند.
به واسطه آنزیم های فعالی نظیر آمیلاز، بار سنگین تجزیه کربوهیدراتها را از دوش سیستم گوارش بر میدارد. قدرت آنتی باکتریال منحصر به فرد آن در مهار باکتری «هلیکوباکتر پیلوری» و خواص ضدالتهابی اش در ترمیم بافت های آسیب دیده، عسل را به مرهمی کارآمد برای زخم معده و گاستریت تبدیل کرده.
عسل این ماده شفادهنده با ایجاد یک لایه محافظتی غلیظ روی مخاط مری، از سوزش ناشی از رفلاکس نیز جلوگیری می کند و با خاصیت اسمزی ملایم خود، در تنظیم حرکات روده و رفع یبوست، توازن پایدار و طبیعی را حاکم می کند.
آیا عسل طبیعی برای افزایش میل جنسی موثر است؟
از دوران قدیم در طب باستانی عسل طبیعی به عنوان یک ماده تقویت کننده میل جنسی شناخته شده و پشتوانه های علمی برای این باور وجود دارد.
عسل حاوی بور (Boron) است، یک ماده ی معدنی که به تنظیم سطح هورمون های جنسی، از جمله تستوسترون در مردان و استروژن در زنان کمک می کند و به همین دلیل میل جنسی را در هر دو جنس تقویت می کند.
همچنین عسل حاوی نیتریک اکساید است که به گشاد شدن رگ های خونی و بهبود گردش خون در نواحی تناسلی کمک می کند، که این امر به نوبه خود در بهبود عملکرد جنسی مؤثر است.
ترکیبات آنتی اکسیدانی فراوان در عسل، با کاهش استرس و التهاب سلامت هورمونی و انرژی کلی بدن را تامین می کنند، که این خود یکی از عوامل مهم در افزایش شور و نشاط جنسی است.
در طب سنتی ایران و آیورودا نیز مصرف ترکیب عسل با زنجبیل، زعفران یا دارچین به عنوان یک نوشیدنی موقی برای میل جنسی توصیه شده، چرا که این ترکیبات با هم افزایی، گرمابخشی بدن و تحریک گردش خون را افزایش می دهند.
بنابراین مصرف عسل به خصوص عسل هایی با طبع گرم تر به عنوان یک مکمل طبیعی برای تقویت قوای جنسی کاربرد دارد.
بهبود کم خونی با استفاده از عسل
عسل به عنوان یک اکسیر غذایی کامل، تأثیرات شگرفی در بهبود و مدیریت کمخونی دارد، زیرا حاوی مقادیر قابل توجهی از مواد معدنی حیاتی نظیر آهن، مس و منگنز است که مستقیماً در فرآیند هموگلوبین سازی و تکثیر گلبول های قرمز خون نقش نقش تعیین کننده دارند.
علاوه بر تأمین مستقیم آهن، وجود مس در عسل به جذب بهتر آهن از دستگاه گوارش کمک کرده و ویتامین های گروه ب موجود در آن سوخت و ساز سلولی را برای تولید انرژی جهت خون سازی افزایش می دهند، بنابراین مصرف منظم این ماده به رفع خستگی، ضعف و رنگ پریدگی ناشی از فقر آهن کمک می کند.
چون تاثیر آنتی اکسیدان دارد از سلول های خونی در برابر آسیب های اکسیداتیو محافظت نموده و به عنوان یک مکمل درمانی ایمن و موثر در کنار رژیمهای غذایی غنی از آهن بهبودی بیماران مبتلا به کمخونی را تسریع می کند.
آیا عسل برای درمان سرفه های مزمن کاربرد دارد؟
عسل طبیعی یکی از طبیعی ترین گزینه ها برای تسکین سرفه های مزمن است. این ماده ارزشمند با ایجاد یک لایه ی محافظ و نازک بر روی غشای مخاطی گلو، التهاب و تحریک پذیری آن را کاهش داده و احساس خارش و نیاز مداوم به سرفه را تسکین میبخشد.
فراتر از این اثر فیزیکی، عسل به واسطه ی ترکیبات زیست فعال خود از جمله آنزیم ها، آنتی اکسیدان ها و فلاونوئیدها، دارای خواص ضدالتهابی قوی است که ورم و التهاب مزمن مسیر هوایی را کاهش می دهد.
همچنین خاصیت ضدعفونی آن به دلیل وجود پراکسید هیدروژن می تواند در مقابله با آلودگی های باکتریایی یا ویروسی که ممکن است عامل یا تشدید کننده سرفه باشند، مؤثر باشد.
تحقیقات علمی متعدد نیز کارایی عسل را در کاهش دفعات و شدت سرفه های شبانه در کودکان و بزرگسالان تأیید کرده و آن را در برخی موارد حتی مؤثرتر از داروهای رایج بدون نسخه مانند دکسترومتورفان دانسته اند.
با این حال، توجه به این نکته ضروری است که مصرف عسل برای کودکان زیر 1 سال به دلیل خطر بوتولیسم ممنوع است و در رده های سنی دیگر نیز بایستی ابتدا شرایط جسمی فرد و بیماری های زمینه ای او بررسی شود سپس برای رفع سرفه استفاده شود.
نکته پایانی
خوردنی ها و آشامیدنی های طبیعی علاوه بر این که نسبت به داروها و مواد غذایی صنعتی مزیت های بسیاری برای سلامتی و پیشگیری از بیماری ها دارند، عوارض کم تری را نیز به همراه دارند. با این حال روش های درمانی مبتنی بر تغذیه سالم، به صورت مطلق بدون عارضه نیستند و ممکن است مواد خوراکی طبیعی با یکدیگر در تداخل باشند و برای سلامتی مانع ایجاد کنند. یکی از نمونه های بارز تداخل های طبیعی ترکیب زیان بار خربزه و عسل است. همچنین مصرف هم زمان داروهای شمیایی با مفردات یا ترکیبات گیاهی ممکن است تعادل اعضای بدن را با مشکل مواجه کند. از این رو در صورتی که از محصولات طبیعی و مزاج آن ها شناخت کافی ندارید، بهتر است استفاده از این محصولات به عنوان درمان را زیر نظر متخصص طب سنتی یا پزشک مورد اعتماد خود دنبال کنید تا ضمن بهره مندی از خواص پرشمار محصولات سالم همچون عسل، از عوارض مصرف بی رویه و نسنجیده آن پیشگیری نمایید.
